Sau hơn 10 năm, nhóm tác giả thuộc ban biên soạn từ điển Gia Vũ, Nguyễn Lương Ngọc, Tô Vân Sơn, Vũ Đình Thân cùng hơn 20 cộng tác viên đã cho ra đời công trình Từ điển Việt – Anh dày trên 2.700 trang.

TS. Nguyễn Lương Ngọc chủ biên.

Đây là cuốn từ điển có nhiều điểm mới so với những cuốn Từ điển Việt – Anh trước đây. Từ điển có khối lượng mục từ đồ sộ thuộc nhiều chuyên ngành nhiều lĩnh vực khác nhau, từ những ngôn ngữ văn chương trong văn học cổ, thành ngữ, tục ngữ và phương ngữ đến những thuật ngữ khoa học thuộc nhiều lĩnh vực mới như công nghệ thông tin, truyền thông v.v...

TS. Nguyễn Lương Ngọc, chủ biên cuốn sách cho biết: “Điểm khác biệt lớn nhất của Từ điển Việt – Anh này là tính hệ thống, nó miêu tả toàn bộ hoạt động ngữ nghĩa cũng như ngữ pháp của tiếng Việt, từ đó nó thể hiện bằng tiếng Anh sao cho phù hợp nhất. Về ý nghĩa, phong cách văn học, đặc điểm ngôn ngữ, văn hóa đã được chú thích rõ ràng giúp người nước ngoài hiểu hơn về ngôn ngữ Việt Nam và văn hóa Việt Nam. Đồng thời, người Việt học tiếng Anh có điều kiện biết sâu hơn về tiếng Anh cũng như tiếng Việt”.

 Cuốn từ điển này là sự tập hợp vốn từ dựa trên hai cơ sở: Thứ tự chữ cái tiếng Việt, ý nghĩa của các yếu tố tạo từ theo hệ thống phái sinh, không theo bảng chữ cái A,B,C thuần túy. Chẳng hạn như, mục từ “cố gắng”, “cố đô”, “cố vấn”..., nếu theo thứ tự A, B, C thì chúng ta sẽ cho là từ “cố” của các từ này có nghĩa giống nhau, nhưng thực ra khác nhau hoàn toàn, vì “cố” trong “cố gắng” là “đưa sức ra nhiều hơn bình thường”, “cố” trong “cố đô” là xưa, và “cố” trong “cố vấn” là “ngoảnh đầu lại, chú ý tới”...

Theo đánh giá của PSG. TS Phạm Hùng Việt, Viện trưởng Viện Từ điển học và Bách khoa toàn thư Việt Nam, cuốn sách có cách tiếp cận độc đáo. Về cấu trúc của một từ rất rõ, trong một từ được đưa rất nhiều thông tin: từ loại, cú pháp, phong cách, dịch nghĩa, ví dụ, chú thích… Như vậy, chúng ta thấy được một từ nhưng tích hợp rất nhiều thông tin.

Còn TS Hồ Diệu, Phó hiệu trưởng trường Đại học Ngân hàng, cho biết khi tra cuốn từ điển này, người nước ngoài  sẽ hiểu được rất nhiều về tiếng Việt, ngoài ra, nó còn cung cấp thêm cho người Việt biết thêm về tiếng Việt, bản thân ông mới chỉ đọc được hơn trăm trang thôi nhưng đã phần nào hiểu thêm được tiếng Việt.

Cuốn sách do Nhà xuất bản Khoa học Xã hội ấn hành.

Chẳng hạn, trong phần giải thích từ “mong”, bình thường sau mục từ “mong đợi” phải là “mong manh”. Tuy nhiên do “mong manh” không cùng một yếu tố gốc với “mong đợi” nên sau khi liệt kê xong toàn bộ từ ghép phái sinh của “mong” trong “mong mỏi”, “mong muốn”, “mong ngóng”, “mong nhớ”, “mong ước”; nhóm tác giả mới xét đến mục từ “mong manh”. TS Nguyễn Lương Ngọc cho biết: “Sắp xếp như vậy chúng tôi hy vọng vốn từ tiếng Việt xuất hiện một cách có hệ thống hơn, giúp cho người Việt học tiếng Anh cũng như người nước ngoài học tiếng Việt hiểu rõ hơn đơn vị từ vựng cơ sở để nhận định đúng đắn các yếu tố từ vựng tương đương tiếng Anh và tìm được phần dịch chính xác”.

Từ điển tập hợp hầu như tất cả từ và từ ngữ thông dụng trên nhiều lĩnh vực, các từ cổ hoặc văn chương, tiếng lóng hoặc khẩu ngữ, tên riêng nước ngoài, các thành ngữ - tục ngữ thông dụng, ca dao…

Nhóm tác giả đã mất hơn 10 năm để hoàn tất công trình này. Với tổng số trên 30.000 đơn vị từ vựng, có thể được xem là cuốn từ điển Việt - Anh lớn nhất cho đến thời điểm hiện nay.